CBAM (SKDM) Default Value Nedir? Nasıl Belirlenir?

Default Value Nedir?

Default value, CBAM (SKDM) kapsamında ürünün embedded emissions (gömülü emisyon) değerinin gerçek tesis verisiyle (actual data) kanıtlanamadığı durumlarda kullanılan, AB tarafından tanımlanan varsayılan emisyon değeridir.

CBAM (SKDM)’ın ana mantığı şudur:

Veri varsa → actual data ile hesapla
Veri yoksa / yeterli değilse → default value devreye girer

CBAM (SKDM) genel çerçevesi için bkz:
👉 CBAM (SKDM) Yazılımı ve Raporlama Çözümü

Default Value Neden Var?

Default value’ın amacı:

Tüm firmalar için asgari bir raporlama zemini oluşturmak
Verisi olmayan firmaların “boş beyan” yapmasını engellemek
Veri kalitesi düşük beyanların önüne geçmek

Ancak pratikte default value çoğu zaman:

muhafazakâr (yüksek) seçildiği için
maliyeti artırıcı bir etki yaratabilir.

Default Value Nasıl Belirlenir?

Default value “ürün adına göre” değil, genellikle şu kırılımlar üzerinden belirlenir:

1) Ürünün CN Koduna Göre

CBAM (SKDM) kapsamı ve hesaplama yaklaşımı, ürünün CN kodu ile başlar.
Yanlış CN kodu → yanlış default value → yanlış maliyet riski demektir.

Detay için:
👉 CBAM (SKDM) Kapsamındaki Ürünler ve CN Kodları

2) Ürün Grubu / Üretim Tipine Göre

Default değerler, aynı ürün grubunda bile farklı üretim tipleri için farklılaşabilir (sektöre bağlı).

3) AB’nin Yayımladığı Resmî Default Listelerine Göre

Default value’lar, AB Komisyonu’nun yayımladığı yöntem dokümanları / uygulama kuralları / hesaplama tabloları üzerinden belirlenir ve zaman içinde güncellenebilir.

Not: Default value, “firma beyanı” ile serbestçe seçilen bir sayı değildir; belirli kural setine göre uygulanır.

Default Value Hangi Durumlarda Kullanılır?

Aşağıdaki senaryolarda default value’a düşme riski artar:

Tesis bazlı enerji tüketimi ölçülmüyor / ayrıştırılamıyor
Ürün bazlı üretim miktarı net değil
Proses bazlı veri yok
Emisyon faktörleri dokümante değil
Tahsis (allocation) yöntemi gösterilemiyor
İzlenebilir kanıt seti (fatura, sayaç, ERP çıktısı) eksik

CBAM (SKDM) embedded emissions hesabının adımlarını görmek için:
👉 CBAM (SKDM) Embedded Emissions Nasıl Hesaplanır? (Adım Adım)

Default Value ile Actual Data Arasındaki Fark Ne?

Default Value (Varsayılan)

Daha hızlı uygulanır
Veri altyapısı gerektirmez
Çoğu durumda yüksek emisyon varsayar → yüksek maliyet riski

Actual Data (Gerçek Veri)

Tesis verisine dayanır
Kanıtlanabilir ve izlenebilir olmalıdır
Verimli üretimde maliyeti düşürebilir
Verimsiz üretimde defaulttan yüksek bile çıkabilir

Embedded emissions kavramı için:
👉 Embedded Emissions Nedir? Nasıl Tanımlanır?

Default Value Kullanmak “Kötü” mü?

Her zaman değil. Bazı durumlarda:

Tesis verisi toplama maliyeti yüksekse
Ürün hacmi düşükse
Geçiş döneminde hızlı uyum gerekiyorsa

default value geçici bir çözüm olabilir.

Ama uzun vadede:

CBAM (SKDM) maliyet yönetimi
AB müşterilerinin “actual data” talebi
Doğrulama / denetim gereklilikleri

nedeniyle firmalar genellikle actual data’ya geçmek zorunda kalır.

Default Value Riskini Nasıl Azaltırsınız?

En pratik yaklaşım:

Ürün & CN kodunu netleştir
Elektrik ve yakıt tüketimini ölçülebilir hale getir
Üretimi (ürün bazında) izlenebilir kıl
Tahsis yöntemini standardize et
Kanıt dokümanlarını düzenli arşivle

Ürün bazlı altyapı için:
👉 Ürün Karbon Ayak İzi (ISO 14067) Çözümü

Kurumsal veri altyapısı için:
👉 Kurumsal Karbon Ayak İzi (ISO 14064-1)

Sonuç

Default value, CBAM (SKDM)’de veri yokluğunu “kapatmak” için vardır;
ancak çoğu zaman maliyeti yükselten bir varsayımdır.

CBAM (SKDM) uyumunda hedef:

kısa vadede doğru raporlama
orta/uzun vadede actual data ile doğrulanabilir hesaplama

olmalıdır.

🔗 İlgili Rehberler

CBAM Default Value Kullanımında Maliyeti Yönetin

Default Value ile CBAM Yükümlülük Hesaplayıcısı — Avrupa Komisyonu'nun yayımladığı sektörel default değerleri kullanarak ürün başına CBAM sertifika yükümlülüğünüzü önceden tahmin edin.
Default'tan Gerçek Veriye Geçiş Raporlama Yazılımı — Default value kullandığınız dönemleri belgeleyin ve actual data'ya geçiş planınızı izlenebilir şekilde yönetin.
Gerçek Emisyon Değeri Ölçümü için ISO 14067 Çözümü — Default value yetersizliğini aşmak için ürün karbon ayak izi analizinizi başlatın ve actual data gerekliliğini karşılayın.