Embedded Emissions Nedir? Nasıl Tanımlanır?
Embedded emissions (gömülü emisyonlar) nedir, CBAM (SKDM) kapsamında nasıl tanımlanır ve hesaplanır? Varsayılan değerler ve gerçek veriler arasındaki farkları net şekilde açıklıyoruz.
Embedded Emissions Nedir?
Embedded emissions, Türkçede gömülü emisyonlar olarak adlandırılan ve bir ürünün üretim süreci boyunca ortaya çıkan toplam sera gazı emisyonlarını ifade eden bir kavramdır.
CBAM (SKDM) kapsamında embedded emissions;
- Ürünün kendisinde “taşınan”
- Üretim sırasında atmosfere salınan
- Ürünle birlikte AB sınırından içeri giren karbon yükü olarak değerlendirilir
CBAM (SKDM) çerçevesinde bu emisyonlar, ürün bazında hesaplanır ve raporlanır.
CBAM (SKDM) genel çerçevesi için bkz:
👉 CBAM (SKDM) Nedir?
Embedded Emissions Ne Anlama Gelir?
Basitçe şu soruya cevap verir:
“Bu ürün üretilirken ne kadar CO₂ eşdeğeri emisyon oluştu?”
Bu emisyonlar;
- Ürünün ağırlığına
- Kullanılan enerji türüne
- Üretim teknolojisine
- Proses verimliliğine
doğrudan bağlıdır.
Aynı ürünü üreten iki farklı tesis, tamamen farklı embedded emissions değerlerine sahip olabilir.
CBAM (SKDM) Kapsamında Embedded Emissions Nasıl Tanımlanır?
CBAM (SKDM) mevzuatına göre embedded emissions, iki ana bileşenden oluşur:
1. Doğrudan Emisyonlar (Direct Emissions)
Ürünün üretimi sırasında, tesis içinde oluşan emisyonlardır.
Örneğin:
- Yakıt kullanımı (doğalgaz, kömür, fuel-oil)
- Proses kaynaklı emisyonlar
- Fırın, ocak, reaktör gibi üretim ekipmanları
2. Dolaylı Emisyonlar (Indirect Emissions)
Üretimde kullanılan elektrik ve ısı enerjisinden kaynaklanan emisyonlardır.
Örneğin:
- Şebekeden satın alınan elektrik
- Buhar veya ısı enerjisi kullanımı
CBAM (SKDM)’da dolaylı emisyonların kapsama dahil edilme şekli, ürün ve dönem bazında farklılık gösterebilir.
Embedded Emissions Neden CBAM (SKDM) İçin Kritik?
Embedded emissions, CBAM (SKDM) maliyetinin doğrudan belirleyicisidir.
- Yüksek embedded emissions → yüksek CBAM (SKDM) maliyeti
- Düşük embedded emissions → daha düşük CBAM (SKDM) maliyeti
Bu nedenle embedded emissions:
- Sadece çevresel bir gösterge değil
- Finansal bir risk ve maliyet kalemidir
Embedded Emissions Nasıl Hesaplanır?
CBAM (SKDM) kapsamında embedded emissions hesaplaması iki yöntemle yapılır:
1. Varsayılan Değerler (Default Values)
- AB Komisyonu tarafından belirlenir
- Veri sağlanmadığında kullanılır
- Çoğu zaman yüksek ve muhafazakâr kabul edilir
Varsayılan değerler, firmalar için genellikle daha yüksek maliyet anlamına gelir.
2. Gerçek Veriler (Actual Data)
- Doğrudan üretim tesisinden alınır
- Enerji, hammadde ve proses bazlıdır
- Doğru metodolojiyle hesaplandığında daha adil sonuçlar üretir
Ancak bazı durumlarda, verimsiz tesislerde gerçek değerler varsayılanlardan bile yüksek çıkabilir.
Bu farkın detaylı analizi için bkz:
👉 Default Value vs Actual Data Farkı
Embedded Emissions ile Ürün Karbon Ayak İzi Arasındaki İlişki
Embedded emissions, ürün karbon ayak izi (PCF) kavramının CBAM (SKDM)’a uyarlanmış halidir.
- ISO 14067 metodolojisi
- Ürün bazlı yaşam döngüsü yaklaşımı
- Doğrulanabilir veri gereksinimi
CBAM (SKDM) hesaplamalarının sağlıklı yapılabilmesi için, ürün karbon ayak izi altyapısı kritik öneme sahiptir.
Detaylı yaklaşım için bkz:
👉 Ürün Karbon Ayak İzi (ISO 14067)
Sonuç
Embedded emissions;
- CBAM (SKDM)’ın merkezinde yer alan
- Ürünle birlikte “sınırı geçen”
- Doğrudan maliyet yaratan
bir kavramdır.
Doğru şekilde tanımlanmayan veya hesaplanmayan embedded emissions:
- Gereksiz CBAM (SKDM) maliyetlerine
- Yanlış raporlamaya
- Ticari risklere yol açabilir
Bu nedenle embedded emissions, manuel Excel hesaplarıyla değil, izlenebilir ve doğrulanabilir dijital sistemlerle yönetilmelidir.
🔗 İlgili Rehberler
- CBAM (SKDM) Nedir?
- CBAM (SKDM) Kapsamındaki Ürünler
- CBAM (SKDM) Embedded Emissions Nasıl Hesaplanır?
- Default Value vs Actual Data Farkı
- CBAM (SKDM) Monitoring Plan Nedir?
Gömülü Emisyon Hesabını Temelden Doğru Kurun
- Ürün Bazlı Gömülü Emisyon Ölçümü (ISO 14067) — Üretim sürecinizde tüketilen her girdi ve enerji kaynağının yarattığı gömülü emisyonu yaşam döngüsü yaklaşımıyla standartlara uygun hesaplayın.
- Embedded Emissions Beyan ve Belgeleme Platformu — Hesapladığınız gömülü emisyon değerlerini CBAM formatına uygun şekilde belgeleyin ve çeyreklik beyanlarınıza entegre edin.
- Tesis ve Ürün Düzeyinde Entegre Emisyon Takibi (ISO 14064-1) — Kurumsal GHG envanterinizden ürün düzeyine kadar izlenebilir bir emisyon muhasebesi altyapısı kurun.
